KONSPEKT LEKCJI HISTORII - KLASA I GIMNAZJUM
Temat: Upadek Cesarstwa
Rzymskiego
Cele lekcji:
Uczeń wie, kim byli: Hunowie, Atylla, Konstantyn Wielki, Odoaker,
zna
przyczyny podziału cesarstwa na wschodnie i zachodnie,
zna
okoliczności upadku Cesarstwa Zachodniorzymskiego, zna daty: 395r. , 476 r.
Uczeń
potrafi: selekcjonować przyczyny upadku państwa rzymskiego na wewnętrzne i zewnętrzne,
wskazać
na mapie wędrówki barbarzyńców i podział cesarstwa,
umiejscowić
w czasie poznane wydarzenia, analizować teksty źródłowe, dokonywać
selekcji
informacji, ocenić skutki upadku Rzymu dla współczesnej cywilizacji.
Metody
nauczania:
Pogadanka;
Metaplan;
Dyskusja; Praca z
mapą i tekstem źródłowym
Środki
dydaktyczne:
Podręcznik; Mapa ścienna
Cesarstwo Rzymskie w V wieku; atlasy historyczne
Arkusze papieru;
kartki samoprzylepne; pisaki;
Oś czasu ( taśma chronologiczna)
Starożytne
cywilizacje: ,, Rzym”
Przebieg lekcji:
Faza wprowadzająca:
Z uczniami powtarzamy wiadomości
dotyczące form ustrojowych antycznego Rzymu. Wykorzystujemy atlasy historyczne, mapę
ścienną. Na osi czasu zaznaczamy okres panowania królów, czyli monarchii, republiki
i cesarstwa. Uczniowie wymieniają sukcesy i porażki z czasów republiki i
cesarstwa. Podział klasy na 5 grup, rozdanie materiałów. Nauczyciel przedstawia problem
do analizy: np. ,,Czy upadek imperium rzymskiego w 476 roku był nieunikniony? Drugi sposób:
,, Jak można było uniknąć upadku cesarstwa rzymskiego?
Faza realizacyjna:
Uczniowie metodą
metaplanu analizują temat lekcji.
Prezentacja:
liderzy grup przedstawiają ich efekty pracy. W trakcie prezentacji uczniowie korzystają
z mapy ściennej.
Faza podsumowująca:
Przedstawiamy
wnioski i odpowiadamy na pytania:
W jaki sposób
cesarstwo mogło uchronić się od upadku?
Czy można było
w ogóle uratować Rzym?
Które wydarzenia w ocenie uczniów, miały
istotny wpływ na upadek cesarstwa rzymskiego?
Propozycja dla nauczycieli – analiza tematu metodą metaplanu.
Czy upadek cesarstwa
rzymskiego w 476 roku był nieunikniony?
Jak było?
- Granice
cesarstwa liczyły około 15 tysięcy kilometrów długości,
- Zbyt duże
koszty utrzymania armii,
- Zwiększenie
liczebności wojsk do 600 tysięcy w IV w.
- Wojny domowe
- Walki o tron
cesarski
- W III w.
podupadł autorytet władzy cesarzy
- Najazdy
barbarzyńców
- Konflikty społeczne
( niewolnictwo)
- Spadek
wartości monety
- Dominacja
religii chrześcijańskiej
- W 395 r.
podział imperium na zachodnie i wschodnie
Jak
być powinno?
- Silna władza
cesarza
- Brak wojen
domowych
- Silna armia
- Dobre relacje z
Germanami, Hunami, Persami, Wizygotami, Wandalami
- Stabilne finanse
państwa
- budowa umocnień
granicznych
- kontrola wydatków
państwa
Dlaczego nie było tak, jak być powinno?
- Brak pieniędzy
na utrzymanie armii
- Osłabienie
władzy cesarzy
- Zbyt wysokie
podatki
- Obniżenie
jakości monety
- Zakaz zmiany
zawodu
- Zbyt rozległe
granice do obrony
- Najazdy
barbarzyńców
Wnioski
- Obrona około
15 tysięcy kilometrów długości granic wymagała znacznych środków finansowych
- W III wieku
podupadł autorytet cesarzy
- Wojny domowe
doprowadziły do konfliktów społecznych
- W III wieku
rozpoczął się kryzys: nieurodzaj, epidemie oraz wojny doprowadziły do spadku liczby
ludności
- Najazdy
barbarzyńców spowodowały znaczne straty gospodarcze
Opracował:
Henryk Duda