Alkohole

[ pozioma linia ]

Alkohole to węglowodory, w cząsteczkach których co najmniej jeden atom wodoru został zastąpiony grupą wodorotlenową (hydroksylową) - OH.               

Wsród przedstawicieli alkoholi wyróżniamy m.in. :

* alkohol metylowy (metanol)
* alkohol etylowy (etanol)
* glikol etylenowy (etanodiol)
* gliceryna (1,2,3-propanotriol)
* propanol

Reaktywność alkoholi w porównaniu z odpowiadającymi im węglowodorami jest duża. Wyraźny wpływ na to ma obecność grupy hydroksylowej. W tabeli umieszczone są przykłady substratów i produktów w rekcjach z udziałem alkoholi
Etanol

[ wzór strukturalny ]

model cząsteczki


 


jest alkoholem alifatycznym. Bezbarwna ciecz, temp. topnienia -117,3oC, temp. wrzenia 78,3oC, rozpuszczalny w wodzie posiada charakterystyczny zapach i piekący smak. Przez destylację jego wodnych roztworów otrzymuje się mieszanin? azeotropową o zawartości 4,7% wody (alkohol rektyfikowany, rektyfikat lub spirytus). Otrzymywany w procesie fermentacji alkoholowej surowców zawierających cukier oraz z etylenu i przez uwodornienie aldehydu octowego. Alkohol bezwodny czyli alkohol absolutny otrzymuje się: 1) przez ogrzewanie rektyfikatu z wapnem palonym (stara metoda) 2) przez destylację rektyfikatu z dodatkiem benzenu; najpierw oddestylowuje się w temp. 64,9oC mieszaniną azeotropową (benzen, alkohol, woda), a następnie bezwodny alkohol. Alkohol denaturowany (denaturat, alkohol skażony) jest rektyfikatem dodatkiem zasad pirydynowych i fioletowo-różowego barwnika. Alkohol etylowy znajduje zastosowanie jako rozpuszczalnik w przemyśle chemicznym, do produkcji wielu preparatów chemicznych i farmaceutycznych, np. eteru w mieszaninie z benzyną jako paliwo do silników oraz w przemyśle spożywczym do produkcji napojów alkoholowych.



 

Metanol
[ wzór strukturalny ]
model cząsteczki


 





Spirytus drzewny; najprostszy alkohol alifatyczny. Jest bezbarwną cieczą krzepnącą w temp. -97,5oC, wrze w temp. 64,7oC, rozpuszcza się w wodzie, etanolu i eterze. Posiada silne własności trujące - picie lub wchłanianie par grozi ślepotą lub śmiercią. W postaci estrów występuje w wielu olejkach eterycznych. Otrzymywany katalitycznie z tlenku węgla i wodoru CO + 2H2-> CH3OH lub w wyniku suchej
destylacji drewna. Stosowany jako rozpuszczalnik oraz w syntezie organicznej. 

[ pozioma linia ]
 

Etanodiol

[ wzór strukturalny ]

model cząsteczki


 



1,2-etanodiol; najprostszy alkohol dihydroksylowy. Oleista ciecz, temp. topnienia -11,5oC, temp. wrzenia 197,5oC, rozpuszczalny w wodzie i alkoholu, trudno rozp. w eterze. Posiada słodki smak, jest bardzo toksyczny. Na skal? przemysłową otrzymywany przez uwadnianie tlenku etylu albo hydrolizę etylenochlorohydryny. Stosowany jako rozpuszczalnik, do produkcji politereftalanu, jako obojętny czynnik obniżający temp. zamarzania wody; np. w chłodnicach samochodowych. Inna nazwa: Glikol etylenowy.
 



 
 

Glicerol

[ wzór strukturalny ]
 
 
 

model cząsteczki


 




Gliceryna, 1,2,3-propanotriol; jest alkoholem trihydroksylowym. Gęsta, bezbarwna ciecz o słodkim smaku, temp. topnienia 20oC, temp.wrzenia 290oC, miesza si? z wodą i alkoholem, nierozpuszczalna w eterze i chloroformie, higroskopijna, lotna z parą wodną. Występuje w tłuszczach roślinnych i zwierzęcych, zawierających około 10% glicerolu w postaci glicerydów. Otrzymywany jako produkt uboczny w produkcji mydła  przez fermentację alkoholową cukru w obecności siarczanu (IV) sodu oraz syntetycznie z propylenu metodami chlorową i bezchlorową. Jest stosowany do wyrobu nitrogliceryny, farb, apretur oraz w przemyśle barwników, spożywczym,
kosmetycznym, tytoniowym.

[ pozioma linia ]
 
 
 
 
 

Propanol

[ wzór strukturalny ]wzór strukturalny 2
1-propanol (n-propanol) |            2-propanol (izopropanol)


 



 
 
 
 
 
 
 
 
 
 


 
 

[ pozioma linia ]